12. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Τι είναι; σε ποιους απευθύνεται; Μέσα - εργαλεία - μέθοδοι.

Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση δεν είναι «εκπαίδευση για διατήρηση» ούτε «εκπαίδευση μελέτης της φύσης» είναι μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική πρακτική μιας νέας προσέγγισης των σχέσεων του ανθρώπου με το περιβάλλον έτσι ώστε :
• να ευνοείται η σφαιρική, συστηματική και διεπιστημονική προσέγγιση των περιβαλλοντικών θεμάτων,
•  να προωθείται η κατανόηση των σχέσεων που συνδέουν τις τεχνικές γνώσεις, τους τρόπους επίλυσης των προβλημάτων & τις επιδράσεις του υπάρχοντος συστήματος αξιών,
• να τονίζεται η αναγκαιότητα της ενεργητικής συμμετοχής & συγκεκριμένης δράσης,
• να αναλύεται πώς λειτουργεί η δυναμική ισορροπία της φύσης, πώς καταστρέφεται και πώς μπορεί να αποτραπεί.

Τι είναι ; Σε ποιους απευθύνεται
Η αναγκαιότητα περιβαλλοντικής αγωγής για όλες τις ομάδες του πληθυσμού, κυρίως όμως για τους νέους, οδήγησε στη γέννηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ως μιας νέας ολοκληρωμένης εκπαιδευτικής πρακτικής :
• μέσα στο περιβάλλον: ως πεδίου έρευνας & μάθησης,
• για το περιβάλλον: ως πηγή ενημέρωσης & γνώσης για περιβαλλοντικά προβλήματα,
• για χάρη του περιβάλλοντος: ως διαδικασία διαμόρφωσης αξιών, στάσεων και δράσης υπέρ του περιβάλλοντος.

Μέσα-Εργαλεία-Μέθοδοι
Σημαντική διαδικασία είναι η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (Π.Ε.) στη βασική παιδαγωγική πράξη. Έχουν επικρατήσει διάφοροι τρόποι οι οποίοι ομαδοποιούνται σε δύο μοντέλα:
• Πολυεπιστημονικό: Ενσωμάτωση της Π.Ε. στα αναλυτικά προγράμματα των ήδη υπαρχόντων μαθημάτων,
• Διεπιστημονικό: Δημιουργία ξεχωριστού τομέα δράσης που αφορά στη διάσταση της Π.Ε. Το μοντέλο αυτό δεν δεσμεύεται από το αναλυτικό&ωρολόγιο πρόγραμμα.

Απαιτεί ενεργητική συμμετοχή με ερευνητική διάθεση του μαθητή, επιχειρεί συντονισμένη συνεργασία με εξωσχολικούς φορείς. Πρόκειται για μια ανοιχτή και άρα ουσιαστική εκπαιδευτική διαδικασία όπου η διάρκεια, τα όρια και η προσέγγιση των θεμάτων εξελίσσονται διαρκώς.

Κατά την πραγματοποίηση προγραμμάτων Π.Ε. εφαρμόζονται ενεργητικές-ερευνητικές πορείες μάθησης όπως :
• Μελέτη επίλυσης περιβαλλοντικού προβλήματος
• Μελέτη πεδίου
• Ερωτηματολόγια
• Πειράματα
• Κατασκευές
• Παιχνίδια ρόλων και προσομοίωσης
• Συνεντεύξεις
• Ομάδες συζήτησης
• Μέθοδος project ή ‘μέθοδος των προγραμμάτων’

Απαραίτητη προϋπόθεση όλων αυτών είναι η κατάλληλη εκπαίδευση του διδακτικού προσωπικού.

Τι περιλαμβάνει ;
Η μεθοδολογική εκπαιδευτική αυτή διάσταση περιλαμβάνει:
• Ανακάλυψη, επισήμανση και καταγραφή των προβλημάτων του χώρου
• Ταξινόμηση των μελετούμενων θεμάτων σε ομάδες (ανάλογα με το ενδιαφέρον των μαθητών, τα προβλήματα της περιοχής τους και τις δυνατότητες έρευνας του χώρου),
• Κριτική ανάλυση, κατεργασία, παρουσίαση των συγκεντρωμένων στοιχείων και συσχέτιση τους με τις τεχνο-οικονομικές και κοινωνικό-οικονομικές παραμέτρους του υπό μελέτη χώρου,
• Αξιολόγηση που εμπεριέχει, εκτός από τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου και την αυτοκριτική διαλεκτική θεώρηση με βάση τις αδυναμίες, ελλείψεις και λάθη που επισημάνθηκαν στη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος

Η συμβολή της Π.Ε.
• Στην ανάπτυξη των απαραίτητων ικανοτήτων, στάσεων και συμπεριφορών που θα οδηγήσουν στην κατανόηση και εκτίμηση των πολυδιάστατων σχέσεων, αλληλεξαρτήσεων & αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στον άνθρωπο και το φυσικό, κοινωνικοοικονομικό, πολιτιστικό & πολιτικό του περιβάλλον,
• Στην αυτοέκφραση, αυτοδημιουργία, κριτική σκέψη, στοχαστική και κριτική μάθηση & συμμετοχικότητα στη λήψη αποφάσεων και στην εξαγωγή συμπερασμάτων
• Στην ανάδειξη αξιών (αλληλεγγύης, υπευθυνότητας, διαχείρισης, συμμετοχής) και προτύπων ζωής και δράσης που διασφαλίζουν την ποιότητα του περιβάλλοντος και την ποιότητα της ζωής,
• Στην προώθηση της Ολοκληρωμένης και Αξιοβίωτης Ανάπτυξης που είναι ο τελικός στόχος.
Comments